Επιλογή Σελίδας

Η δυναμική της Αττικής Ριβιέρας

«Όταν μιλάμε για την ανάδειξη του παράκτιου μετώπου της Αττικής, δημιουργείται συνήθως η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα κολοσσιαίο έργο παρέμβασης».

Μιχάλης Αναστασόπουλος

Executive Legal Advisor Dimand

Ανάμεσα στις πολλές και μοναδικές δυνατότητες που έχει η Αττική -τις περισσότερες αναξιοποίητες – είναι και η ανάπλαση του παράκτιου μετώπου, από τον Πύργο του Πειραιά, ή ακόμη και από το ΣΕΦ, μέχρι το Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο.

Ένα μέτωπο περίπου 70 χλμ. μοναδικής ομορφιάς που διακρίνεται σε δύο μέρη, τον αστικό παραλιακό άξονα μέχρι τη Βουλιαγμένη, μήκους 22 περίπου χιλιομέτρων και το φυσικό παραλιακό άξονα, από την Βουλιαγμένη μέχρι το Σούνιο, περίπου 48 χιλιομέτρων.

Όταν μιλάμε για την Αθηναϊκή Ριβιέρα ή αλλιώς την ανάδειξη του παράκτιου μετώπου της Αττικής, δημιουργείται συνήθως η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα κολοσσιαίο έργο παρέμβασης, ενώ στην πραγματικότητα το ουσιαστικότερο συστατικό για την εκκίνηση της ανάπλασης είναι η διευθέτηση του δημόσιου χώρου ή πολλών τμημάτων δημόσιων χώρων με τη δημιουργία πεζοδρόμων, ποδηλατοδρόμων, μικρών τοποσήμων και διαδραστικών εγκαταστάσεων πολιτιστικού ή αθλητικού ενδιαφέροντος, με ορθολογική κυκλοφοριακή μελέτη και διαχείριση και, κυρίως, ανεμπόδιστες προσβάσεις.

O τίτλος του νεότερου Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας του 2014 «Αθήνα – Μεσογειακή Παραθαλάσσια Μητρόπολη» θέλει να αναδείξει το τεράστιο αυτό συγκριτικό πλεονέκτημα της Αθήνας. Σχεδόν 50 ακτές κολύμβησης, ανοικτές, ελεύθερης πρόσβασης ή οργανωμένες, τουλάχιστον 6 μεγάλες μαρίνες που φιλοξενούν 4.000 σκάφη περίπου, αγκυροβόλια και καταφύγια, φυσικά τοπία, και χώροι ιδιαίτερης προστασίας από τη μια και, από την άλλη, αστικά μέτωπα, μεγάλες μητροπολιτικές επενδύσεις και παρεμβάσεις, δημόσιες και ιδιωτικές (όπως το Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος Σ. Νιάρχος, Μαρίνα Αλίμου, το Ελληνικό, τα Αστέρια της Γλυφάδας, ο Αστέρας Βουλιαγμένης κλπ κλπ), καθώς και οι παρεμβάσεις και οι πρωτοβουλίες των εννέα παράκτιων Δήμων για την αναβάθμιση κυρίως των δημόσιων χώρων, συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό του παράκτιου χώρου.

Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι η εξασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας κατά μήκος του συνόλου της ακτογραμμής και η ελεύθερη και ποιοτική πρόσβαση στους δημόσιους, κοινωφελείς και κοινόχρηστους παράκτιους χώρους.

Η δημιουργία διαδρομών και ποδηλατόδρομων κατά μήκος της ακτογραμμής αποτελούν την απαραίτητη εκείνη σπονδυλική στήλη των πολεοδομικών και περιβαλλοντικών συνδέσεων που χρειάζεται το παράκτιο μέτωπο, προκειμένου να ενισχυθεί ποιοτικά και λειτουργικά η προσβασιμότητα και η χρήση του παράκτιου χώρου από όλους τους πολίτες και τους επισκέπτες της Αθήνας.

Συγχρόνως, η διασύνδεση και η ενοποίηση των επιμέρους εκτάσεων και λειτουργιών θα αναδείξει την προστιθέμενη αξία όλων των δημόσιων ή ιδιωτικών επενδύσεων, που έχουν γίνει, που γίνονται ή που θα ξεκινήσουν σύντομα. Χρειαζόμαστε ενιαία αντίληψη και ιδιαίτερη ταυτότητα για την αττική ακτογραμμή. Χρειαζόμαστε ολοκληρωμένη προσέγγιση, για να μεγιστοποιήσουμε τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Το θεσμικό πλαίσιο, εθνικό και ευρωπαϊκό υπάρχει και είναι (σχεδόν) πλήρες. Αλλά και τα πολεοδομικά εργαλεία και σχέδια είναι πλέον θεσμοθετημένα, εφόσον προκύψει μια τέτοια ανάγκη. Παραδείγματα εφαρμογής από άλλες χώρες επίσης υπάρχουν. Η Βαρκελώνη, η Μασσαλία, το Τελ Αβίβ, μεγάλα τμήματα της γαλλικής ή ιταλικής Ριβιέρας είναι μεν πετυχημένες προσπάθειες, αλλά σε ποιοτική και ποσοτική κλίμακα μάλλον υποδεέστερη του παράκτιου μετώπου της Αθήνας. Η Αθηναϊκή Ριβιέρα θα αποτελεί το μεγαλύτερο προσβάσιμο θαλάσσιο μέτωπο πόλης στην Ευρώπη.

Η εμπειρία που έχει πλέον συσσωρευθεί είναι μεγάλη, η συναντίληψη και οι διαπιστώσεις σαφείς, οι συνθήκες ώριμες και ο χρόνος (momentum) ακόμη πιο επιτακτικός για την ανάγκη συστράτευσης των δημόσιων φορέων, των ΟΤΑ και των ιδιωτών επενδυτών στην εκκίνηση του εγχειρήματος.

Τέλος, ιδιαίτερη και ακόμη μεγαλύτερη αξία αποκτά το εγχείρημα εάν συνδυαστεί έγκαιρα, ως οφείλει, με τις αρχές, δράσεις, μέτρα και εφαρμογές αειφορίας. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ενιαίας διαχείρισης και της χωρικής συνοχής του παράκτιου μετώπου και η ανθεκτικότητα αλλά και η στόχευσή του στους περιβαλλοντικούς στόχους, τη κλιματική αλλαγή και τη βιώσιμη κινητικότητα, αποτελούν θεμελιώδη επιλογή και υποχρέωσή μας. Η αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου της Αθήνας πρέπει να είναι περιβαλλοντικά μετρήσιμη και αντάξια της δυναμικής της Μητρόπολης και του τοπίου που θα τη φιλοξενήσει.